داخلي. اجتماعي. گزارش. ايدز.

از: ليلا خطيب زاده
چهار سالي مي‌شود كه از صبح تا ظهر در كوچه پس كوچه‌هاي يكي از محله‌هاي شهر تهران به دنبال معتادان تزريقي و كساني كه رفتارهاي ديگر پر خطر دارند، مي‌گردد.

به همراه دوستانش برايشان سرنگ ، آب مقطر، ملاقه، چسب زخم، شامپو (به قول خودش دو مدل شامپوي معمولي و ضد گال و شپش) و كاندوم مي‌برد.

"داود.س" كه خود نيز زماني معتاد تزريقي بوده، مي‌گويد: "برخي از آنان ديگر رگي براي تزريق برايشان باقي نمانده، زخم‌هايي بر مي‌دارند كه گاهي عفوني و بدبو هم مي‌شوند. چون دوره كمك‌هاي اوليه ديده‌ايم ، زخم‌هايشان را هم پانسمان مي‌كنيم."
داود ‪ ۳۵‬ساله ، چهار سالي هست كه اعتيادش به هروئين و تزريق ناشي از آن را ترك كرده و خود نيز جزو يك تشكل غيردولتي تحت عنوان "انجمن كاهش خسارات اعتياد" شده كه هدف اين انجمن پيشگيري از ايدز و ديگر بيماري‌هاي عفوني است.

داود، از مزاحمت‌هايي كه برخي برايشان در حين گشت زني و يافتن معتادان تزريقي ايجاد مي‌كنند، مي‌گويد: "براي خيلي‌ها اين موضوع جا نيافتاده كه هدف ما از پيدا كردن معتادان و كمك به آنان چيست ؟". "گاهي ناجا جلوي ما را مي‌گيرد و گاهي هم مردم ما را مورد شماتت قرار مي‌دهند كه براي چه به معتادان، كمك مي‌كنيم."
مي‌گويد: توضيح دادن براي مردم خيلي سخت است كه چرا به تزريقي‌ها كمك مي‌كنيم. اما هر چه باشد كار خودمان را مي‌كنيم چون مي‌دانيم براي چه به آنان سرنگ رايگان مي‌دهيم."
داود، به افسانه‌اي اشاره مي‌كند: " روزي روزگاري سربريده‌اي در جوي آبي، همراه با جريان آب مي‌رفت. آن سر بريده، پي در پي با خودش مي‌گفت، "بد است ولي بدتر نشود. " رهگذري كه از آن سو مي‌گذشت، با تعجب به سر بريده نگاهي انداخت و گفت: تو كه از تن خود جدا شدي مگر از اين هم بدتر مي‌شود؟!" آن سر بريده، مي‌گويد: "بدتر هم مي‌شود و دعاكن كه بدتر نشود." " و در حين سخنان سر بريده‌بود كه آن سر، به همراه آب جويبار به سمت آسيابي آبي مي‌رود و در ميان پره‌هاي آسياب، خرد مي‌شود و اين بار اين رهگذر است كه با خودش مي‌گويد: بد است ولي بدتر نشود."
و اين افسانه، انگيزه‌اي مي‌شود براي داود و همراهان وي كه معتادان را بيابند و به آنان كمكي اندك كنند.

داود پس از بازگو كردن اين افسانه ادامه مي‌دهد: حكايت اين افسانه حكايت "اعتياد" است كه در اين جامعه بيداد مي‌كند و به روايتي " بد است ولي آنچه كه بدتر از اعتياد است ، ايدز است."
وي، تاكيد مي‌كند: به‌عنوان مثال ، سرنگ‌هاي مشتركي كه معتادان مصرف مي‌كنند خود عاملي است براي انتقال ويروس ايدز.

داود، معتقد است كه دادن سرنگ رايگان به اين معتادان ، قدمي هر چند كوچك براي پيشگيري از ايدز در ميان معتادان تزريقي است.

معتادان تزريقي در برخي از كشورها، دومين موج انتقال ‪ HIV‬و در كشور ما به‌عنوان اولين موج انتقال ويروس بيماري ايدز تلقي مي‌شوند.

به‌گفته كارشناسان، مطالعات دركشور بيانگر آن است كه ‪ ۳/۲‬ميليون تا شش ميليون معتاد در كشور وجوددارند كه ‪ ۱۰‬درصد افرادبصورت تفنني از موادمخدر استفاده مي‌كنند و ‪ ۲۵۰‬تا ‪ ۳۵۰‬هزار نفر از آنان معتادان تزريقي هستند از سوي ديگر ‪ ۲۵‬تا‪ ۳۵‬درصد از معتادان تزريقي در كشور، ‪ HIV‬مثبت (آلوده به ايدز) هستند.

بررسي‌ها نشان داده كه معتادان تزريقي ترجيح مي‌دهند، هنگام نياز به مواد مخدر، تزريق را به‌صورت فردي و اورژانسي در هر مكان و با هر سرنگي انجام دهند.

همچنين در يك مطالعه، مواد ضد عفوني‌كننده براي پاكسازي سرنگ‌ها قبل از مصرف مجدد درميان گروه‌هاي معتاداني كه از سوزن مشترك استفاده مي‌كردند ، توزيع شد و بررسي‌ها نشان داد كه در گروه معتاداني كه شيوع كم ‪ HIV‬را داشتند، اين اقدام در پيشگيري از آلودگي ، موثر بود.

آنچه تاكنون بيش از همه مورد توجه كشورها بوده ، برنامه توزيع سوزن استريل بين معتادان است تا از سوزن‌هاي مشترك استفاده نكنند و اين برنامه سبب كاهش انتقال ويروس ايدز شده‌است.

كارشناسان معتقدند كه گسترش تزريق مواد مخدر با سرنگ مشترك به عنوان يكي از راه‌هاي انتقال ويروس ايدز است كه سبب جلب نظر متخصصان به پيشگيري از ايدز در ميان معتادان تزريقي شد.

به عقيده آنان در ايران موارد آلودگي به بيماري ايدز در ميان معتادان بسيار است و متاسفانه اين روش انتقال افزايش چشمگيري در سال‌هاي ‪ ۷۵‬و ‪۷۶‬ داشته و موارد آلودگي از موارد ناچيز به بيش از ‪ ۹۰‬درصد رسيد.

يك پژوهشگر هنجارهاي اجتماعي نيز در اين خصوص گفت: بايد در درجه اول از گسترش استفاده از سرنگ و سوزن مشترك ميان معتادان تزريقي جلوگيري كرد.

" فرهاد اسكندري " افزود: عمده افراد درمعرض خطر بيماري ايدز، معتادان تزريقي ، همجنس بازها، افراد با شركاي جنسي متعدد، دريافت‌كنندگان خون آلوده و فرآورده‌هاي خوني آلوده، زندانيان، مهاجران، پناهندگان و نوزادان مادران مبتلا هستند.

اول دسامبر برابر با ‪ ۱۰‬آذرماه تحت عنوان " روز جهاني مبارزه با ايدز" ناميده شده‌است.